Czy wiesz co jesz

Pokarm jest niezbędny dla wszystkich żywych istot, ponieważ zawiera składniki niezbędne do wytworzenia energii, do budowy i odbudowy tkanek oraz czynności życiowych komórek. Substancje pokarmowe można podzielić na:

  • składniki odżywcze zwane węglowodanami
  • białka zwane proteinami
  • tłuszcze
  • sole mineralne
  • witaminy
  • błonnik zwany celulozą
Rośliny mogą wytwarzać składniki pokarmowe w wyniku fotosyntezy, pobierając tylko minerały i wodę.
Zwierzęta pobierają wszystkie niezbędne substancje i rozkładają je w procesie trawienia.

WĘGLOWODANY.

Są to związki zbudowane z węgla, tlenu i wodoru. U zwierząt wszystkie węglowodany pobierane są z zewnątrz i rozkładane są w procesie trawiennym do najprostszej postaci jaką jest glukoza. Z kolei rozkład glukozy zapewnia poziom energii koniecznej do wykonywania wszelkich czynności życiowych. Natomiast rośliny budują glukozę w procesie fotosyntezy z prostych składników.

BIAŁKA.

Są to związki zbudowane z aminokwasów. Zawierają węgiel, tlen, wodór i azot. Większość cząsteczek białka składa się z aminokwasów, połączonych wiązaniami peptydowymi, które różnią się między sobą innym ułożeniem aminokwasów. Istnieją białka strukturalne, będące podstawowym składnikiem nowych komórek, białka katalityczne, będące enzymami kontrolującymi procesy zachodzące w komórce. Rośliny budują aminokwasy głównie z substancji otrzymywanych z fotosyntezy, gdzie azot pobierany jest z gleby.

TŁUSZCZE.

To związki zbudowane z węgla, wodoru i odrobiny tlenu. W roślinach tłuszcze powstają z pobieranych z zewnątrz składników i są magazynowane głównie w nasionach. Mogą one być przetwarzane w dodatkowe ilości glukozy, potrzebnej do zapewnienia energii rosnącej roślinie. U zwierząt produktami rozkładu tłuszczów są glicerol i kwasy tłuszczowe. Jeżeli organizm potrzebuje energii, część z nich rozkładana jest na związki, z których następnie powstaje glukoza. Kwasy tłuszczowe i glicerol, które nie zostały zużyte w procesach wytwarzania energii są z powrotem przekształcane w cząsteczki tlenów i magazynowane w różnych miejscach np. pod skórą.

SOLE MINERALNE.

Są to naturalne związki nieorganiczne. Stanowią istotny składnik tkanek roślinnych i zwierzęcych np. kości i zębów. Wchodzą w skład enzymów i witamin. Zawierają niewielkie ilości śladowych pierwiastków tj. miedź i jod.

WITAMINY.
Są to związki niezbędne do życia ludzi i zwierząt. Najważniejszą funkcją witamin jest ich działanie jako koenzymy czyli wspomaganie enzymów w katalizie reakcji chemicznych. Najważniejsze z nich to witamina A czyli retinol, witamina B, witamina C, D, E i K.

BŁONNIK.
Jest to włóknisty składnik takich produktów jak otręby, fasola czy soczewica. Jest to węglowodan, z którego zbudowane są ściany komórkowe form roślinnych. W odróżnieniu od większości podobnych związków, jest niemożliwy do strawienia dla większości zwierząt, gdyż brak jest w ich organizmach enzymu trawiennego. Błonnik ma dość dużą masę i jest szorstki, łatwo daje się zwijać w grudki, które mogą być przesuwane przez mięśnie jelitowe.

     Ludzie, podobnie jak zwierzęta, nie są w stanie samodzielnie wytwarzać składników odżywczych. Muszą wiec się odżywiać, aby zapewnić sobie wystarczającą ilość energii. Przyswajają zarówno pokarm roślinny, jak np. warzywa i owoce, jak i zwierzęcy tj. mięso i mleko. Zatem pokarm jest nieodzownym przyjacielem człowieka. Dobre odżywianie wpływa częściowo na nasze samopoczucie, a przede wszystkim na ludzkie zdrowie. Możemy nim regulować naszą dietę, a przede wszystkim dostarczać naszemu organizmowi podstawowych składników niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu.