Odczulanie w alergii

Każdy z nas zastanawiał się kiedyś, w jakich okolicznościach stosuje się metodę odczulania w alergii.

Istnieją trzy podstawowe sposoby leczenia.

Pierwszy z nich to unikanie alergenu. Choć dobra jest to metoda, ma swoje wady, gdy jesteśmy uczuleni na alergeny, których nie możemy się pozbyć np. pyłki roślin.

Kiedy jednak nie możemy uniknąć kontaktu z substancją uczulającą, wtedy stosuje się leki przeciwalergiczne i jest to druga z metod leczenia. Sprawdza się ona w alergiach sezonowych o łagodnym przebiegu.

Trzecia metoda to odczulanie (immunoterapia), która jako jedyna daję szansę na pozbycie się uczulenia na długi czas.

Na jakiej zasadzie działa szczepionka na alergie?

Alergia to nic innego jak nieprawidłowa odpowiedź naszego organizmu na nieszkodliwy dla niego czynnik. Nasz układ odpornościowy reaguje nie prawidłowo, próbując się pozbyć „intruza”. Wywołuje to u nas różne objawy np. katar sienny, zmiany na skórze. Odczulanie ma za zadanie nauczenie naszego układu odpornościowego prawidłowych reakcji.

Kiedy się stosuje immunoterapię?

Najczęściej wykorzystuje się ją do leczenia alergii na:

  • pyłki roślin i drzew,
  • roztocza kurzu domowego,
  • grzyby pleśniowe,
  • alergeny zwierząt – rzadko.

Jak długo trwa takie odczulanie i jaki jest schemat?

Powinno ono trwać minimum 3 lata, a okres optymalny to 5 lat. Metoda ta wymaga dyscypliny i czasu. Do wyboru mamy odczulanie całoroczne, które polega na podawaniu szczepionki przez cały rok oraz odczulanie przedsezonowe. Wykonuje się je przed okresem pylenia i powtarza ten schemat co roku.

Zanim jednak zacznie się odczulanie lekarz przeprowadzi:

  • Wywiad – ważna jest wiedza kiedy i w jakich okolicznościach dochodzi do nasilenia alergii oraz zapyta nas o współistniejące i przebyte choroby, które mogą być przeciwwskazaniem do tej metody leczenia.
  • Badania – wykonuje się je przez cały rok pod warunkiem, że w chwili badania nie ma się nasilonych objawów. Wykorzystuje się dwa rodzaje testów. Pierwszy to punktowe testy skórne, polega on na tym, że na wewnętrznej części przedramienia umieszcza się krople substancji uczulających następnie nakłuwa się skórę tak, aby alergen dostał się w jej powierzchowna warstwę. Wynik odczytywany jest po 20 minutach. Drugi to badanie krwi na obecność przeciwciał IgE.
  • Kwalifikacje – jeśli badania zgadzają się z twoimi obserwacjami, np. skarżysz się na nasilone dolegliwości w okresie pylenia i badania wykazały uczulenie na pyłek roślinny bądź inny alergen – można rozpocząć odczulanie. Ta zgodność jest bardzo ważna.

Terapię zaczyna się wtedy, kiedy nie ma alergenu w otoczeniu pacjenta lub jest go mniej. Przez pierwsze 2 - 3 miesiące (w zależności od rodzaju szczepionki) należy przychodzić raz tygodniu do poradni, w której jest alergolog, który prowadzi odczulanie.  Jeżeli odstępy między kolejnymi szczepieniami wydłuża się do 14 dni (jest taka możliwość) to automatycznie wydłuża się również ten okres wstępny i dochodzenie do dawki maksymalnej. Po tym okresie szczepienie odbywa się co 4-6 tygodni i trwa do końca terapii.

W dniu szczepienia:

  • Nie wolno pić alkoholu.
  • Narażać się na wysiłek fizyczny.
  • Narażać się na działanie wysokiej temperatury np. opalanie się, gorące kąpiele czy sauna.

Wyróżnia się dwa rodzaje odczulania:

  • Immunoterapia podjęzykowa - polega na podawaniu pod język alergenu w postaci kropli lub rozpuszczalnych tabletek. Taki sposób leczenia nie wymaga wizyt w gabinecie lekarskim – pacjent przyjmuje leki w domu.
  • Immunoterapia podskórna - polega na podawaniu alergenu w postaci zastrzyków podskórnych. Leczenie przebiega w dwóch etapach. Pierwszy, to kilkutygodniowy okres wstępny, kiedy to w odstępach tygodniowych podawane są coraz większe dawki alergenów, aż do osiągnięcia tzw. dawki podtrzymującej. Drugi okres to okres leczenia podtrzymującego, podczas którego otrzymuje się iniekcje zwykle w odstępach miesięcznych. Podanie każdej dawki odbywa się w gabinecie lekarskim.

Specjalnym rodzajem odczulania jest immunoterapia jadami owadów błonkoskrzydłych.

Przeciwwskazania do odczulania:

  • ciężka postać astmy,
  • cukrzyca typu 1,
  • ciężkie choroby serca, w których wymagane jest stosowanie wielu leków przewlekle,
  • choroby autoimmunologiczne, tzn. w których organizm atakuje własne komórki takie jak: choroby tarczycy, reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), toczeń rumieniowaty, bielactwo, niektóre choroby przewodu pokarmowego,
  • starania o zajście w ciążę oraz podczas jej trwania,
  • dzieci poniżej 5-go roku życia.